محمدجواد جاوید
محمد صادقی
مصطفی شفیع زاده خولنجانی

چکیده: رابطۀ «حق» و «تکلیف» رابطه ای وثیق و جدا ناشدنی است. این رابطۀ متقابل در هیچ حقی نمی تواند نباشد، مگر آن که مجازاً لقب «حق» گرفته باشد. همان گونه که «حقوق بشر» از «شهروندی» به نیکی قابل تفکیک است، «تکالیف بشری» از «تکالیف شهروندی» هم قابل تمییز است. با توجه به تمرکز مطالعات در خصوص حقوق، نوشتار حاضر با مفروض قلمداد کردن رابطه «حقوق» و «تکالیف» در هر نوع «حق» و «تکلیف» فردی و اجتماعی، به بررسی تکالیف دوگانه در این دو حوزه از «حق» پرداخته است. فرضیه این مقاله در پاسخ به چگونگی نسبت بین «تکالیف طبیعی» و «تکالیف شهروندی»، آن است که همان ارتباط طولی که بین «حقوق طبیعی» و «شهروندی» حاکم است، به همان نسبت، بین دو نوع «تکلیف طبیعی» و «شهروندی» نیز حاکم است و علی رغم امکان تمییز و تفکیک میان «تکالیف طبیعی» و «تکالیف شهروندی»، لازم است «تکالیف شهروندی» را در امتداد و دامنه «تکالیف طبیعی» تبیین و تفسیر نمود.
کلمه های کلیدی:
• حقوق بشر
• حقوق شهروندی
• تکالیف شهروندی
• تکالیف طبیعی

منابع:
دیدگاه های حقوقی پاییز 1391 شماره 59



نسبت «تکالیف طبیعی» و «تکالیف شهروندی».pdf - 262 KB